Home » Жаңалықтар » Ұлы кемеңгер

Ұлы кемеңгер

Абай Құнанбаевтың туғанына – 175 жыл

                 Абай (Ибраһим) Құнанбаев (1845-1904жж) – Ұлы ақын, ағартушы, қазақтың жазба әдебиеті мен әдеби тілінің негізін салушы, философ, композитор, аудармашы, саяси қайраткер, либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы қазақ мәдениетін жаңартуды көздеген реформатор.

Ол 1845 жылдың 10 тамызы күні  қазіргі Шығыс Қазақстан облысы (бұрынғы Семей уезі)  Абай ауданында (бұрынғы Шыңғыстау облысы) Шыңғыс тауының бауырында дүниеге келген. Қарқаралының аға сұлтаны Құнанбайдың төрт әйелінің бірі, екінші әйелі Ұлжаннан туған. Ақынның арғы тегі Орта жүздің ішінде Тобықты руының Ырғызбай деген тобынан тарайды.

Ұлы Абай туралы алғаш қалам тартқан көпшілікке танымал, дарынды жазушы Мұхтар Әуезов еді. М.Әуезов ақын мен кейінгі ұрпақ арасын жалғастырған «алтын көпір» болды. Ол ақынның рухани мұраларын халыққа жеткізіп қана қоймай, оны өмірдегі басты бағыт-бағдар ретінде қарастыруға жөн сілтеді. Абай – барша қазақтың мақтанышына айналды. Оның өмірі мен шығармашылығы – ұлттық қордан ең таңдаулы әрі аса бағалы қазынасы ретінде өз орнын алды. Ақын туралы таңдай қақтырған талай естеліктер, құшақ-құшақ кітаптар, ауқымды, зерделі мақалалар, өң-бойыңды тебіренткен терең ойлы лирикалық өлең-жырлар мен кемеңгер бабаның еңбектерін жаһанға жария еткен ғылыми құнды зерттеулер, т.б. жарық көрді, бұйыртса бұл тізбек әлі де жалғаса беретіні анық. Адамгершілікпен қоса, бір өзі осыншама даналық, көрегенділік, білімділік тәрізді асыл қасиеттерге ие болған Абай атамызға өз атымнан мына бір өлең жолдарын арнағым келеді:

Абай – ақын, Абай дана, кемеңгер,

Абай десе, әрбір қазақ елеңдер.

Танымасаң, егер ұлы Абайды,

Мен – қазақпын, мен – ұлымын демеңдер.

Абай – ойшыл, Абай – Һакім, ғұлама,

Абай – ұлы, мейлі сына, сынама.

Абай жайлы білмейтінің көп болса,

Біле жүрші, білетіннен сұра да!

Абай деген ұлылардың ұлысы,

Алып тұлға және оның жыр іші.

Және адам болған ғой ол жан жақты,

Сондықтан да көп жазылған ұлы ісі.

Абай деген ойшыл және ақын да,

ИбраҺим деп қойған алғаш атын да.

Жақсыларды жағалағың кеп жүрсе,

Кемеңгердің жазғанына жақында.

Әбден біліп танығанда Абайды,

Түсінерсің, өмір жайлы талайды.

Мен Абайдың жазғанынан түйгенім,

Қазағымның дамығанын қалайды.

Қазақ десе, Абай еске түседі,

Атқарғаны өте алып іс еді.

Абай деген мөлдір бұлақ таусылмас,

Сондықтан да одан бәрі ішеді.

Көп білсем де, білмейтінім көп менде,

Тану керек ұлы Абайды көп пенде.

Болашаққа әр қадамды басқанда,

Бір үңіліп қарау керек өткенге.

 Ашимова Дариға Жалбырқызы,
Павлодар қаласы
МҚҚК №10 cәбилер бақшасы
«ZAMANSTAR» дамыту орталығы.

31 комментарий

  1. Керемет Дариға Жалбырқызы шын жүректен құттықтаймын! Еңбегіңіздің жемісін көріңіз! Қаламыңыз ұштала берсің

  2. Орынбасар

    Керемет мақала

  3. Каирбай

    Өте жақсы Абай атамыздың өлең шумақтары екен. Осы Абай атамыздың өлең шумақтарын жариялап орындап отырған қарындасымызға мың алғыс.

  4. Каирбай

    Aбай атамызға арналған өлең шумақтары керемет. Рахмеет қарындасымызға

  5. Өте керемет, жақсы екен.

  6. Керемет! Жарайсың! Кемеңгер Ұлы ақын Абайдың асыл қасиеттері орынды айтылған.

  7. Керемет, өрлей беріңіздер.

  8. Гульнар

    өте керемет жазылған терең мағыналы

  9. Өте керемет. Алға

  10. Амангелді

    Керемет жазылған, Абайдың келешек ұрпағына қалдырған өсиеті….

  11. Амангелды

    Жақсы айтылған

  12. Керемет жазылган

  13. Куантай

    Арине оте жаксы жазылган.Улы Абай кайталанбас дара тулга.

  14. Куантай

    Керемет жазылган👍👍👍👍

  15. Куантай

    Оте жаксы Дарига Жалбыровна.

  16. Жарайсың! Биік шыңдардан көріне бер!

  17. Лайк, коммент басқан асыл жандарға мың алғыс

  18. Керемет жазылған, қазақтың әр кемеңгеріне осындай мақаланы арнауымыз керек, Дариға Жалбырқызы.

  19. Назар Боранбайұлы

    Керемет жақсы жазылған мақала. Ұлы Абайды насхихатап отырған Дариға Жалбырқызына мыңда бір рахмет

  20. Сіз кереметсіз,ақындық қасиетініз сөнбесін

  21. Керемет! Өте жақсы жазылған өлең.

  22. Очень граммотный воспитатель, педагог. Удачи!

  23. Қаламыңыз ұштала берсін

  24. Керемет мақала Дариға Жалбырқызы. Талантыңыз талайға үлгі боларлықтай ғажап тәрбиешісіз!!!

  25. Анаргүл

    Дариға қтты болсын!!! Жақсы жазылған мағынасы терең, Абай атамыздың дарындылығы саған дари берсін!

  26. Керемет Дарига Жалбыркызы, продолжайте в том же духе.

  27. Продолжайте в том же духе вы молодчинка👍

  28. Дариға құтты болсын,жақсы керемет жазыпсың, Абай атамыздың даналығын,дарындылығы жұғысты болсын.

  29. Кемеңгер атамызға арнап жазған мақалаңыз өте керемет! Мың алғыс сізге, Дариға Жалбырқызы! Тек биік шыңдардан көрейік сізді!!!

  30. Айнұр Хамитқызы Жакина

    Терең мағыналы мақала, Дариға Жалбыровна. Патриоттық сезімді оятады!

  31. Айнұр Жакина

    Керемет жазылған мақала!

Сіз не дейсіз оқырман?

Е-мэйлыңыз жарияланбайды.