Home » Оқу-әдістемелік материалдар » Балабақшадағы дамытушы ойындар

Балабақшадағы дамытушы ойындар

Балабақшадағы дамытушы ойындар оқу-тәрбие үрдісінде маңызды рөл атқарады. Кез-келген мектепке дейiнгi мекеменiң негiзгi функцияларының бiрi білім және баланың дамуы   болып табылады. Әр бала қоршаған ортаны ойын және ойыншықтар арқылы таниды. Ойын  —  кіші  жастағы балада қоршаған ортаны танудан және  қоршаған заттарды зерттеуімен және оларды салыстырудан басталады. Бала үшiн ойынның негiзгi элементтерi ойыншықтар  болып көрiнедi, сол сияқты қоршаған әлемнiң бұйымдары.
Баланың өмiрi алғашқы жылда ең қарқынды дамиды және болған негiзгi дағдыларды  әрі қарай тек жетiлдiрiлу керек. Баланы қызықтырушы ойындар тәжірбиеде қиындатылып жаңа дағдыларда алынады. Балабақшада дамытушы ойындар қисынды, шығармашылық ойлауды, жадтың, назардың, елестетудің мүмкіндіктерін туғызады. Балалардың үйлерінде  шұғылданған дамытатын ойындардан айырмашылығы, балабақшада дамытатын ойындар тәрбиешімен толық тексеріліп отырады. Балабақшада дамытатын ойындар балаларды дамытуда, қабілеттілік  мүмкіндіктерін  есепке алумен бала жасының деңгейлігіне  ұсынып отыр. Белгiлену керек, кiшi тобында ойын балабақшалардың үлкен топтарындағы балалар ұсынылатын ойындардан айтарлықтай ерекшеленген. Неліктен ондай айырмашылықтар болады? Кіші топтағы  дамытушы ойындардың ерекшеліктері — ойын бірегей механизм, әртүрлі сапалы мүмкіндік беретін дамыту. Дәл осындай, кіші топқа дамытушы ойындар психиканы дамытуға рұқсат етеді, назар, ұсақты, қисынды ойлау. Негiзгi өз мақсаты, ең кiшкентай балалар үшiн дамыту ойын балалардың  жалпы дамуларына  ие болады және келесi даму сатысына оның дайындығы болып есептеледі.   Дамуда — мектепке дейінгі келесі кезеңге дайындауда бала жалпы даму және оның жасымен кіші мектепке дейінгі  маңызды абстракты ойлауға, қисынды талдауға, жоспарлауға және талдауға, қоршаған ортаны дұрыс қабылдауына үйренеді. Балаларға әр түрлі пазылдар,  мазайкалар,  әртүрлі геометриялық пішіндерді ұсынады. Балалардың сөздік қорын дамытуда ойын, тапсырма, жаттығулардың орны ерекше. Соның ішінде ойын – баланың шын тіршілігі. Ойын арқылы бала айналасындағы нәрседен өзіне қызықтысына ықыласы ауып, таңдап алады. Баланың бір ерекше қасиеті сөйлеуден еш жалықпайды. Ойын бала тілінің дамуына ықпалын тигізіп, таным белсенділігінің дамуына жол ашады. Қай бала болмасын ойынмен өседі, өйткені бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш нәрсеге тәуелсіз. Ол өзін еркін ұстайды. Ал еркіндік дегеніміз барлық дамудың баспалдағы, бәрін білуге деген талпынысы мен құлшынысы. Баланың білуге деген құштарлығы, сөйлеуі ойын үстінде қалыптасады. Сөздік қорды дамыту ісін ұйымдастыру жұмысында ойын сабағы ең негізгі орын алады.Тәрбиеші бақылау, заттарды қарау, сурет қарау, жұмбақ шешу және құрастыру, саяхат, ойын-сабақтарын ұйымдастыру барысында балалардың сөздік қорын дамытады.
Мектеп жасына дейінгі балаға ойын деген ол — өмір. Бұл  жайы балалар психологтары мен  мектепке дейінгі педагогика шеберлері дәлелдеген. Психикалық үрдістерді дамыту үшін дидактикалық қимыл-қозғалыс, құрылыстардың және басқа ойындардың мәні түзеледі. Сонымен қатар материал ретінде пайдалану, суреттер және ойыншықтар, ойын ұстанымымен  алмастырмайды. Бұлар тек қана жұмыс барысында емес ойындарда да  өткізуге болады, сондай-ақ, басқа кезеңдерде. Бүгінгі таңда мектепке дейінгі  мекемелерде тәрбиешілер ғана  қолданады.
Балабақшада дамытушы ойындар өте эмонационалды және қызықты. Олар шығармашылық қабілеттіліктерінің дамуына жағдай жасайды, логикалық ойлауды қалыптастырады. Дамытушы ұйымдастырылған іс-әрекеттер балаларға нақты әсер етеді. Олардың көмегімен балалар өмір сүруді үйренеді. Дамытушы ойындар танымдық сезімді оятады.

 

         Нуркина Л.Б., «Балауса» балабақшасының тәрбиешісі

Сіз не дейсіз оқырман?

Е-мэйлыңыз жарияланбайды.